Je hebt diabetes type 2, en overal hoor je hetzelfde advies: eet gezond. Maar wat zet je dan concreet op je bord? Het korte antwoord: eet minder koolhydraten, want die bepalen je bloedsuiker het meest. Vul je bord met groente, eiwit en gezonde vetten, en laat suiker, wit brood en frisdrank staan. Gebruik je medicijnen voor je bloedsuiker? Overleg dan eerst met je huisarts voordat je minder koolhydraten gaat eten. Hieronder lees je wat je wel en niet eet, hoeveel koolhydraten bij je passen en hoe je veilig begint.
In het kort
Waarom koolhydraten het verschil maken bij diabetes type 2
Van alles wat je eet, hebben koolhydraten de grootste invloed op je bloedsuiker. Je lichaam breekt koolhydraten af tot suiker, en die suiker komt in je bloed terecht. Bij diabetes type 2 reageert je lichaam minder goed op insuline, het hormoon dat die suiker naar je cellen brengt, of maakt je alvleesklier er te weinig van. Daardoor blijft je bloedsuiker na het eten te hoog.
Hoe meer koolhydraten je in één keer eet, hoe hoger je bloedsuiker stijgt. Eet je minder koolhydraten, dan blijft je bloedsuiker rustiger en heeft je lichaam minder insuline nodig. Hoe dat precies werkt, lees je in ons artikel over insulineresistentie.
Helpt koolhydraatarm eten bij diabetes type 2?
Ja. Koolhydraatarm eten is een van de eetpatronen die de Nederlandse voedingsrichtlijn voor diabetes noemt. Volgens die richtlijn is een koolhydraatbeperkt eetpatroon, net als het mediterrane, een van de meest geschikte keuzes bij diabetes type 2 met overgewicht, schrijft de Diabetesvereniging Nederland. Het heeft onder andere een gunstig effect op je HbA1c, je gemiddelde bloedsuiker over een langere periode.
Ook in het vakblad voor Nederlandse huisartsen, Huisarts en Wetenschap, staat dat een koolhydraatarm dieet bij diabetes type 2 de bloedsuiker kan verbeteren, de insulineresistentie kan verlagen en de bloedvetten gunstig kan beïnvloeden. Soms heb je daardoor minder medicijnen nodig. En omdat eiwit en vet je langer een vol gevoel geven, val je met koolhydraatarm eten vaak makkelijker af.
Er bestaat niet één perfect dieet voor iedereen met diabetes. Koolhydraatarm eten is het patroon dat wij aanraden, omdat het de meeste invloed heeft op je bloedsuiker. Stem het wel altijd af met je zorgverlener.
Eerst dit: medicijnen, hypo’s en SGLT2-remmers
Gebruik je medicijnen voor je bloedsuiker, dan is goed voorbereiden belangrijk. Zo begin je veilig:
Overleg eerst
Bespreek koolhydraatarm eten met je huisarts, praktijkondersteuner, diabetesverpleegkundige of diëtist voordat je begint. Je medicijnen moeten misschien omlaag.
Voorkom hypo’s
Eet je minder koolhydraten terwijl je medicijnen gelijk blijven, dan kun je een te lage bloedsuiker krijgen: een hypo. Dat risico is het grootst bij insuline en bij tabletten die je alvleesklier extra insuline laten maken.
Geen keto bij SGLT2-remmers
Gebruik je een SGLT2-remmer, dan raadt de Diabetesvereniging een ketogeen dieet af, vanwege het risico op ketoacidose. Weet je niet of je zo’n middel gebruikt? Vraag het je apotheek.
Meet vaker in het begin
Meet je bloedsuiker in de eerste weken vaker. Spreek met je zorgverlener af wanneer en hoe vaak je meet.
Gebruik je metformine? Vraag je huisarts dan ook of je vitamine B12 laat controleren; dat geldt los van wat je eet.
Wat mag je eten bij diabetes type 2?
Bij diabetes type 2 eet je vooral producten die je bloedsuiker weinig laten stijgen. Hieronder zie je wat je wel eet, wat met mate en wat je beter vermijdt, met het aantal gram koolhydraten per 100 gram:
Wel: je basis
Met mate
Vermijden
Pasta, rijst en aardappelen zijn gekookt gewogen. Meer producten vind je in de tabel bij Koolhydraten: wat zijn het en waar zitten ze in?
Zo stel je een maaltijd samen
Groente
De koolhydraten in je maaltijd komen vooral uit groente. Eet minstens 250 gram groente per dag, het liefst meer.
Eiwit
Minimaal 20 gram eiwit per maaltijd, bijvoorbeeld uit vlees, vis, eieren, kwark of kaas.
Goed vet
Een bron van goede vetten, zoals olijfolie, avocado, noten of vette vis.
Wat kun je beter niet eten?
Bij diabetes type 2 laat je vooral staan wat je bloedsuiker snel en hoog laat stijgen: suiker, frisdrank, vruchtensap, snoep, koek, wit brood, witte rijst en gewone pasta. Voor bijna al die producten bestaat een koolhydraatarme vervanger:
Meer vervangers voor rijst lees je in ons artikel over koolhydraatarme rijst.
Wat mag je onbeperkt eten?
Groente met weinig koolhydraten, zoals broccoli, bloemkool, courgette, spinazie en sla, kun je ruim eten: die laten je bloedsuiker nauwelijks stijgen. Ook eieren, vlees, vis en kaas bevatten bijna geen koolhydraten. Let wel op: ook bij deze producten tellen de calorieën mee, zeker als je wilt afvallen. Hoeveel energie je nodig hebt, reken je uit met onze calculator.
Hoeveel koolhydraten per dag bij diabetes type 2?
Wij adviseren om te beginnen met koolhydraatarm eten: 50 tot 100 gram koolhydraten per dag, in overleg met je zorgverlener. Verdeel je koolhydraten over de dag, zodat je bloedsuiker niet in één keer hoog oploopt. Met drie maaltijden is dat ongeveer 17 tot 33 gram per maaltijd.
Keto, met 20 tot 50 gram koolhydraten per dag, kan ook, maar alleen met begeleiding van je zorgverlener, en nooit als je een SGLT2-remmer gebruikt. Wat keto met je lichaam doet, lees je in ons artikel Wat is ketose? Hoeveel calorieën, eiwit en vet bij jouw koolhydraten passen, reken je uit met onze koolhydraten- en macrocalculator.
Mag je suiker en fruit eten?
Toegevoegde suiker vermijd je zoveel mogelijk: in frisdrank, snoep, koek en sauzen zit vaak meer suiker dan je denkt. Een gemiddeld koekje heeft 65 gram koolhydraten per 100 gram. Lees daarom altijd het etiket.
Fruit mag met mate: houd maximaal twee porties per dag aan, en kies fruit met weinig koolhydraten. Frambozen hebben 4,5 gram en aardbeien 5,1 gram koolhydraten per 100 gram, tegen 20 gram in een banaan. Kies heel fruit in plaats van vruchtensap. Meer fruit vind je in het lijstje met koolhydraatarm fruit.
Wil je zoet zonder suiker? Zoetstoffen zoals erythritol laten je bloedsuiker niet of nauwelijks stijgen. Hoe dat zit met polyolen, lees je in ons artikel Wat zijn polyolen?
Wat eet je bij de koffie?
Bij de koffie kies je iets met weinig koolhydraten, zodat je bloedsuiker rustig blijft: een handje ongezouten noten (amandelen hebben 7,1 gram koolhydraten per 100 gram), een blokje kaas, een stukje pure chocolade 85% of een zelfgebakken koolhydraatarm koekje, zoals onze brownie koekjes. Drink je koffie en thee zonder suiker.
Afvallen en remissie: kun je diabetes type 2 omkeren?
Heb je overgewicht, dan is afvallen een van de beste dingen die je voor je bloedsuiker kunt doen. Al 5% afvallen of 10% minder buikomvang heeft een gunstig effect, en je hebt daarna mogelijk minder medicijnen nodig. Voor iemand van 90 kilo is 5% al 4,5 kilo.
Soms raak je je diabetes zelfs kwijt. In het Britse DiRECT-onderzoek, beschreven in Huisarts en Wetenschap, kwam bij 57% van de deelnemers die 10 tot 15 kilo afvielen hun diabetes in remissie, en bij 15 kilo of meer bij 86%. De kans is het grootst in de eerste jaren na de diagnose. Een gezond afvaltempo is een halve tot een hele kilo per week. Meer over de rol van buikvet lees je in ons artikel over insulineresistentie.
Voorbeelddag bij diabetes type 2
Zo kan een dag eruitzien met een rustige bloedsuiker, met drie recepten van Lowcarbchef:
Cottage cheese met fruit en granolaOntbijt13,4 g koolhydraten
Maaltijdsalade met tonijnLunch7,3 g koolhydraten
Koolhydraatarme chili con carneAvondetenZin in soep? Onze koolhydraatarme erwtensoep heeft 8,9 gram koolhydraten per kom. Elke week staat er een nieuw koolhydraatarm weekmenu klaar, en op Lowcarbchef vind je meer dan 1000 recepten, met bij elk recept de koolhydraten per portie.
Veelgestelde vragen
Is friet slecht bij diabetes type 2?
Friet bevat 28 gram koolhydraten per 100 gram, en een gewone portie laat je bloedsuiker dus flink stijgen. Je hoeft het niet voor altijd te schrappen, maar maak er geen gewoonte van. Zin in friet? Maak dan knolselderij- of koolrabifrietjes in de oven of airfryer. Die hebben veel minder koolhydraten en geven je toch het gevoel van een frietje.
Mag je brood eten bij diabetes type 2?
Gewoon brood heeft veel koolhydraten: wit brood 48 gram en volkoren tarwebrood 39 gram per 100 gram. Kies daarom liever voor koolhydraatarm brood, zoals ons Lower Carb afbakbrood, met 5,5 gram koolhydraten en 10 gram vezels per 100 gram. Zo eet je toch een boterham, zonder dat je bloedsuiker sterk stijgt.
Wat eet je als ontbijt bij diabetes type 2?
Kies een ontbijt met eiwit en weinig koolhydraten, zoals een omelet, volle Griekse yoghurt met noten of cottage cheese met fruit en granola. Havervlokken hebben 59 gram koolhydraten per 100 gram. Daarom is onze Lowcarbchef Keto Granola, met 3,3 gram koolhydraten per portie van 30 gram, een goed alternatief voor havermout of muesli.
Mag je alcohol drinken bij diabetes type 2?
Het advies is om liever geen alcohol te drinken. Gebruik je insuline of andere bloedsuikerverlagende medicijnen, dan vergroot alcohol bovendien de kans op een hypo. Drink je toch iets, kies dan voor droge wijn: die heeft weinig koolhydraten. Meer hierover lees je in 6 feiten over alcohol tijdens het keto of koolhydraatarm dieet.
Moet je koolhydraten tellen bij diabetes type 2?
Tellen hoeft niet altijd, maar in het begin helpt het wel. Je ziet dan snel waar de koolhydraten in je eten zitten en wat dat doet met je bloedsuiker. Bij al onze recepten staan de koolhydraten per portie, die kun je zo overnemen. Gebruik je insuline, dan bespreek je met je diëtist hoe je koolhydraten en insuline op elkaar afstemt.
Kun je diabetes type 2 omkeren?
Bij een deel van de mensen wel. Vooral flink afvallen in de eerste jaren na de diagnose kan je diabetes in remissie brengen: in het DiRECT-onderzoek lukte dat bij 57% van wie 10 tot 15 kilo afviel. Remissie betekent dat je bloedsuiker zonder medicijnen normaal is. Blijf daarna wel koolhydraatarm eten en laat je bloedwaarden regelmatig controleren.
Verder lezen
Wil je weten hoe je begint met koolhydraatarm eten? Lees ons artikel Koolhydraatarm dieet: wat is het en hoe begin je? Hoeveel koolhydraten er in je eten zitten, zie je in de tabel bij Koolhydraten: wat zijn het en waar zitten ze in?

Reacties (0)