Koolhydraatarm dieet: wat is het en hoe begin je?

Je wilt minder koolhydraten eten, maar waar begin je? Het korte antwoord: bij een koolhydraatarm dieet eet je minder brood, pasta, rijst, aardappelen en suiker, en meer groente, eiwit en gezonde vetten. Hoe streng je koolhydraatarm eet, bepaal je zelf.

In het kort

Bij een koolhydraatarm dieet eet je minder brood, pasta, rijst, aardappelen en suiker.
Je vult je bord met groente, eiwit en gezonde vetten.
Begin je met koolhydraatarm eten? Houd dan 50 tot 100 gram koolhydraten per dag aan.
Heb je diabetes of gebruik je medicijnen? Overleg dan eerst met je huisarts of diëtist voordat je koolhydraatarm gaat eten.

Wat is een koolhydraatarm dieet?

Een koolhydraatarm dieet is een manier van eten waarbij je minder koolhydraatrijke producten eet, zoals brood, pasta, rijst, aardappelen en suiker. In plaats daarvan vul je je bord met groente, vlees, vis, eieren, kaas, noten en gezonde vetten. Low carb is de Engelse naam voor koolhydraatarm eten.

Koolhydraten zijn, naast eiwit en vet, een van de drie voedingsstoffen waar je lichaam energie uit haalt. Je lichaam breekt koolhydraten af tot glucose, je belangrijkste brandstof. Hoeveel koolhydraten er in je eten zitten, zie je in de tabel bij Koolhydraten: wat zijn het en waar zitten ze in?

Het keto dieet is de strengste vorm van koolhydraatarm eten. Je eet dan zo weinig koolhydraten dat je lichaam vooral vet gaat verbranden. Hier lees je meer over in ons artikel over Het Keto Dieet.

Waarom kiezen mensen voor koolhydraatarm eten?

De meeste mensen beginnen met koolhydraatarm eten om af te vallen, of omdat ze last hebben van een schommelende bloedsuiker. Minder koolhydraten eten kan je helpen om af te vallen en is gunstig voor je bloedsuiker.

Let bij koolhydraatarm eten wel op je vezels, vitamines en mineralen. Die haal je normaal deels uit volkorenproducten, peulvruchten en fruit. Bij koolhydraatarm eten haal je ze uit veel groente, noten en zaden. Ook koolhydraatarme vervangers bevatten vaak juist extra vezels: ons Lower Carb afbakbrood heeft 10 gram vezels per 100 gram, tegen 2,6 gram in wit brood. In onze Keto Granola zit 17 gram vezels per 100 gram.

Hoeveel koolhydraten mag je per dag?

Voor het aantal koolhydraten per dag bestaat geen vaste grens. Wij werken met drie niveaus:

Keto20 tot 50 gram

De strengste vorm van koolhydraatarm eten. Je eet vooral groente, eiwit en vet, en laat zetmeel en suiker helemaal staan.

Om te beginnen50 tot 100 gram

Dit noemen wij koolhydraatarm. Brood, pasta, rijst en aardappelen vervang je grotendeels, er is nog ruimte voor fruit.

Gematigd100 tot 150 gram

Een rustige eerste stap naar minder koolhydraten. Je laat suiker en snoep staan en eet kleinere porties brood, pasta en aardappelen.

Begin je net met koolhydraatarm eten? Kies dan voor 50 tot 100 gram koolhydraten per dag. Zo hoef je niet alles in één keer om te gooien. Bij elk recept op Lowcarbchef staan de voedingswaarden per portie, zodat je kunt zien hoeveel koolhydraten je eet.

En calorieën?

Koolhydraten zijn niet het hele verhaal: ook het aantal calorieën telt mee. Hoeveel energie je nodig hebt, verschilt per persoon en hangt af van je doel, je geslacht, lengte, leeftijd, gewicht en hoeveel je beweegt. Wil je afvallen, dan heb je naast een koolhydraatdoel dus ook een eigen caloriedoel nodig. De beste graadmeter voor je calorieën is de weegschaal: blijft je gewicht over een langere periode gelijk, dan eet je ongeveer evenveel energie als je verbruikt.

Wat eet je wel, met mate en wat vermijd je?

Hieronder zie je per product of je het bij koolhydraatarm eten wel eet, met mate eet of beter vermijdt, met het aantal gram koolhydraten per 100 gram:

Wel: je basis

koolhydraten per 100 g
Ei
0 g
Kipfilet
0 g
Zalm
0,8 g
Kaas
0 g
Broccoli
0,8 g
Avocado
1,8 g
Walnoten
5,1 g
Olijfolie
0 g

Met mate

koolhydraten per 100 g
Aardbeien
5 g
Blauwe bessen
11 g
Bruine bonen
15 g
Pure chocolade 85%
16 g

Vermijden

koolhydraten per 100 g
Wit brood
48 g
Pasta
28 g
Witte rijst
32 g
Aardappelen
17 g
Cornflakes
83 g
Suiker
100 g
Frisdrank
10 g

Pasta, rijst en aardappelen zijn gekookt gewogen. Voor bijna alles uit de rode groep is een koolhydraatarme vervanger; die zie je hieronder. Kortom: groente, vlees, vis, eieren, kaas, ongezoete zuivel, noten en olie vormen de basis van koolhydraatarm eten. Fruit, peulvruchten en pure chocolade eet je met mate. Brood, pasta, rijst, aardappelen, ontbijtgranen, suiker en frisdrank vermijd je zoveel mogelijk. Meer producten vind je in de tabel bij Koolhydraten: wat zijn het en waar zitten ze in?

Welke groente en welk fruit het minst koolhydraten hebben, zie je in het lijstje met koolhydraatarme groente en het lijstje met koolhydraatarm fruit.

Zo stel je een maaltijd samen

Een koolhydraatarme maaltijd bouw je op uit drie onderdelen: groente, eiwit en goed vet. Kun je ze alle drie afvinken, dan heb je een volwaardige maaltijd:

Groente

De koolhydraten in je maaltijd komen vooral uit groente. Eet minstens 250 gram groente per dag, het liefst meer.

Eiwit

Minimaal 20 gram eiwit per maaltijd, bijvoorbeeld uit vlees, vis, eieren, kwark of kaas.

Goed vet

Een bron van goede vetten, zoals olijfolie, avocado, noten of vette vis. Reken per maaltijd op ongeveer 2 eetlepels olie.

Kies bij de vetten vooral onverzadigde vetten, zoals olijfolie, avocado, noten en vette vis. Die zijn goed voor je cholesterol. Roomboter, vet vlees en vette kaas bevatten meer verzadigd vet, dat het LDL-cholesterol verhoogt. Die gebruik je dus met mate. Heb je een verhoogd cholesterol? Bespreek je eetpatroon dan met je huisarts.

Eet je vegetarisch?

Eet je geen vlees of vis, dan haal je je eiwit uit eieren, kwark, Griekse yoghurt, kaas, tofu, tempeh, noten en zaden. Ook peulvruchten leveren eiwit. Daar zitten wel meer koolhydraten in, dus die eet je in kleinere porties.

Vervang, in plaats van te schrappen

Bij koolhydraatarm eten hoef je je favoriete gerechten niet op te geven. Met deze koolhydraatarme vervangers kom je al een heel eind. De getallen zijn de koolhydraten per 100 gram; bij de groentevervangers is dat de waarde van de groente zelf:

Pasta28 g
Rijst32 g
Aardappelpuree17 g
Wit brood48 g
Tortillawrap51 g
Cornflakes83 g

Zo lees je een etiket

Op het etiket in de supermarkt zie je hoeveel koolhydraten een product bevat. Zo lees je een etiket, met onze keto granola als voorbeeld:

Voedingswaardeper 100 g
Energie470 kcal
Vetten34 g
Koolhydraten11 g
waarvan suikers6,1 g
Vezels17 g
Eiwitten22 g
1
Kijk naar de regel koolhydraten. Daarin zijn de suikers al meegeteld.
2
Let op of het om 100 gram gaat of om een portie. Een portie van deze granola is 30 gram, en dat is 3,3 gram koolhydraten.
3
Vezels staan op een Nederlands etiket apart en tellen niet mee bij de koolhydraten.

Zo begin je met koolhydraatarm eten: in 5 stappen

Kies je niveau

Begin met 50 tot 100 gram koolhydraten per dag. Wil je later strenger koolhydraatarm eten, dan kun je altijd verder omlaag.

Doe je boodschappen

Haal suiker, frisdrank, koek en snoep uit de kast en vul aan met groente, eieren, vlees of vis, kaas en noten. Koolhydraatarm eten hoeft niet duur te zijn: lees Goedkoop koolhydraatarm eten.

Begin bij je ontbijt

Vervang brood en muesli bij je ontbijt. De makkelijkste manier om je ontbijt low carb te maken, is Lowcarbchef Keto Granola. Liever zelf een koolhydraatarm ontbijt maken? Kies een omelet of chiapudding.

Eet eiwit bij elke maaltijd

Als richtlijn houden wij 1 tot 1,2 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht aan. Voor iemand van 60 kilo is dat 60 tot 72 gram per dag.

Plan je week

Kies vooraf je koolhydraatarme avondeten voor de hele week. Elke week staat er een nieuw koolhydraatarm weekmenu klaar met ontbijt, lunch en diner.

Drink daarnaast genoeg water. Neem je lunch mee naar je werk? Een maaltijdsalade, een keto wrap of de restjes van het avondeten zijn goede koolhydraatarme opties. Meer tips om stap voor stap minder koolhydraten te eten vind je in 7 stappen om minder koolhydraten te eten.

Kook je voor het hele gezin?

Ook als je voor het hele gezin kookt, hoef je niet twee keer te koken. Maak één koolhydraatarm gerecht, en zet voor wie wil aardappelen, rijst of pasta er los bij.

Voorbeelddag: zo ziet een koolhydraatarme dag eruit

Zo kan een koolhydraatarme dag eruitzien, met drie recepten van Lowcarbchef:

Deze dag komt samen op 34 gram koolhydraten, ongeveer 86 gram eiwit en 1.525 kcal.
Daarmee zit je ruim onder de 50 tot 100 gram koolhydraten (gestippeld), en heb je nog ruimte voor fruit, noten of een extra portie groente.

Meer koolhydraatarme dagmenu’s vind je in Een koolhydraatarm dagmenu en in ons wekelijkse koolhydraatarm weekmenu.

Bekijk alle 1000+ recepten

Koolhydraatarm eten bij diabetes type 2

Veel mensen met diabetes type 2 komen bij koolhydraatarm eten uit, en dat is niet zonder reden. Volgens de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes is een mediterraan of een koolhydraatbeperkt eetpatroon de meest geschikte keuze voor mensen met diabetes type 2 en overgewicht, schrijft de Diabetesvereniging Nederland. Koolhydraatbeperking heeft volgens die richtlijn een gunstig effect op onder andere je HbA1c, je gemiddelde bloedsuiker over een langere periode. Heb je diabetes type 2 en wil je koolhydraatarm gaan eten? Doe het dan zo:

Overleg eerst

Bespreek koolhydraatarm eten met je huisarts, praktijkondersteuner, diabetesverpleegkundige of diëtist. Het kan zijn dat je diabetesmedicijnen aangepast moeten worden.

Let op hypo’s

Eet je minder koolhydraten maar blijven je medicijnen hetzelfde, dan kun je hypo’s krijgen: een te lage bloedsuiker. Daarom stem je je medicijnen vooraf af met je zorgverlener.

Meten is weten

Meet je bloedsuiker in het begin vaker. Spreek met je zorgverlener af wanneer en hoe vaak je meet.

Wat kun je verwachten in de eerste week?

In de eerste dagen van koolhydraatarm eten went je lichaam aan minder koolhydraten. Hoe die eerste dagen verlopen, verschilt per persoon. Wat je kunt verwachten en hoe je de eerste week doorkomt, lees je in De eerste week van het koolhydraatarm dieet. En wordt volhouden na een paar weken lastiger? Lees Dieet volhouden: hoe zorg je voor de juiste motivatie.

Voor wie is koolhydraatarm niet geschikt?

Overleg eerst met je huisarts of diëtist

Heb je diabetes, gebruik je medicijnen, heb je nierproblemen of hartfalen, ben je zwanger, of gaat het om een kind? Bespreek koolhydraatarm eten dan eerst met je huisarts of diëtist, zodat je eetpatroon en eventuele medicijnen goed op elkaar afgestemd zijn.

Veelgestelde vragen

Is koolhydraatarm hetzelfde als keto?

Nee. Keto is de strengste vorm van koolhydraatarm eten, met 20 tot 50 gram koolhydraten per dag. Bij koolhydraatarm eten zit je meestal tussen de 50 en 150 gram. Begin je net? Start dan met koolhydraatarm eten, met 50 tot 100 gram per dag. Wil je later strenger, dan kun je de stap naar keto maken. Hoe dat werkt, lees je in ons artikel over Het Keto Dieet.

Mag je fruit eten bij een koolhydraatarm dieet?

Ja, fruit mag met mate. Kies vooral fruit met weinig koolhydraten: frambozen hebben 4,5 gram en aardbeien 5 gram koolhydraten per 100 gram. Banaan (20 gram) en druiven (17 gram) hebben er veel meer. Een handje bessen bij je yoghurt of chiapudding past dus prima. Meer fruit vind je in het lijstje met koolhydraatarm fruit.

Hoe snel val je af met koolhydraatarm eten?

Een gezond tempo is ongeveer een halve tot een hele kilo per week. Dat is 2 tot 4 kilo per maand. Hoe snel het bij jou gaat, verschilt per persoon en hangt af van je startgewicht, hoeveel je beweegt en hoeveel energie je eet. Let daarom naast je koolhydraten ook op je calorieën: eet je minder energie dan je verbruikt, dan val je af. Weeg jezelf één keer per week, op dezelfde dag en hetzelfde tijdstip. Zo zie je of je op de goede weg bent.

Moet je koolhydraten tellen?

Koolhydraten tellen hoeft niet, maar in het begin helpt het wel. Je ziet dan snel in welke producten de koolhydraten zitten. Houd bijvoorbeeld een week bij wat je eet, met een app of op papier. Bij al onze recepten staan de voedingswaarden per portie, dus die kun je zo overnemen. Na een paar weken weet je vaak uit je hoofd waar je op moet letten.

Mag je alcohol drinken?

Alcohol mag met mate. Kies dan voor droge wijn: droge witte wijn heeft 0,6 gram en rode wijn 0,2 gram koolhydraten per 100 ml. Bier heeft er ongeveer 3 gram per 100 ml, en mixdrankjes met frisdrank of sap bevatten veel suiker. Meer hierover lees je in 6 feiten over alcohol tijdens het keto of koolhydraatarm dieet.

Is een koolhydraatarm dieet gezond?

Een koolhydraatarm dieet kan gunstig zijn voor je gewicht en je bloedsuiker. Let wel op je vezels, vitamines en mineralen: haal die uit veel groente, noten en zaden. Koolhydraatarme vervangers, zoals ons afbakbrood en onze keto granola, bevatten vaak juist extra vezels. Kies bij vetten vooral olijfolie, noten en vette vis. Heb je een aandoening of gebruik je medicijnen? Overleg dan eerst met je huisarts of diëtist.

Verder lezen

Wil je weten waar koolhydraten in zitten? Bekijk de tabel in Koolhydraten: wat zijn het en waar zitten ze in? Wil je strenger koolhydraatarm eten? Lees Het Keto Dieet.